نهار را [ در ] منزل صرف نمودم . « 1 » بعد ، جواب عرايض و مطالب « سپهسالار اعظم » و ساير وزرا را نوشته ، به « طهران » فرستادم . عصر ، باران شديد باريد . مقارن غروب ، ايستاد . زمين اين‌جا ، گل بدى داشت . طورىكه نمىشد حركت كرد . سه‌شنبه ، بيست و سيّم [ شوال 1292 ه . ق . ] صبح خيلى زود كه برخاستم ، معلوم شد [ كه ] ديشب الى صبح باريده است . صبح هم ابر بود و باز مىباريد . بايد برويم به شهر « آمل » . 3 فرسنگ راه است . در راه ، پل زياد و نهر زياد بود . بعضى پل‌ها هم خراب شده ، امّا راه چندان گل نبود . دست چپ به فاصلهء دو سه فرسخ ، كوه‌هاى جنگلى سخت است . بلوك « چلاو » « 2 » در اين كوه‌ها است . « آقا فتح اللّه » و « نور محمد بيك چلاوى » ، جلو آمده بودند . بعضى اطّلاعات از آنها حاصل شد . « چلاو » ، ميان « ليت‌كوه » « 3 » و « بندپى » واقع است . حدّ و سدّ « ليت‌كوه » و « چلاو » ، رودخانهء « هراز » است . « محمد ابراهيم خان » و « سيف اللّه خان لاريجانى » و « بابا خان آقاى قاجار » ، حاكم « آمل » پيدا شدند . « ميرشكار » را كه فرستاده بودم راهها را ببيند ، تا « پلور » رفته و مراجعت كرده بود . تعريف زياد از راه مىنمود . وارد « آمل » كه شديم ، از ميان بازار ، كه سنگفرش بدى داشت و گل زيادى بود ، عبور شد . به پل رسيده ، پياده شدم . عرض پل ، بسيار كم و طولش زياد است . پياده رفتن ، اولى بود . آن‌طرف پل سوار شده ، وارد اردو شديم . اردو در زيردست « مقبرهء مير بزرگ » در چمنى افتاده است . اين « بقعه » از بناهاى عالى است و در زمان « شاه عباس ثانى » بنا شده [ است ] . « مير بزرگ » ، خالوى « شاه عباس » و

--> ( 1 ) . « در ركاب 3 فرسخ را پيمودم . به قريهء كاظم بيگى كه از بلوك « لال‌آباد » است و منزل است رسيديم . راه امروز چندان عيب نداشت . نيم فرسخ به منزل آمده ، حالت بدى براى من دست داد . . . در بين راه قى صفراوى عارض شد . هيچ‌كس نبود كه مرا متوجه شود . خاطرم آمد وقتى در طهران نوبه كردم ، والده و عيال من بودند با 10 نفر خدمتكار ! حالا در اين صحرا بىكس و غريب اين حالت به من دست داد ، اما خدا ، كس بىكسان است . . . تا شب ، حالت تب بودم . . . تا خدا چه خواهد . » ( روزنامه اعتماد السلطنه ، 49 ) ( 2 ) . امروزه دهستانى از توابع شهرستان بابل است . ظاهرا در اصل « چلاب » يا « شلاب » بوده است . ( 3 ) . امروزه 2 دهستان به اين نام وجود دارد : ليتكوه بالا خيابان و ليت‌كوه پايين خيابان .